یکی از معضلات جامعه ی امروز چاقی و اضافه وزن است. اضافه وزن در هر رده سنی مشکلاتی را ایجاد می کند که البته برخی در بین همه مشترک و برخی بیشتر گروه خاصی را درگیر می کند. در این مطلب سعی شده است به گوشه ای از عوارض، عوامل و راهکارهای مبارزه با اضافه وزن در نوجوانان و دانش آموزان اشاره شود.

 بلوغ زودرس : 

اضافه وزن نوجوانان موجب بلوغ زودرس در آن ها می ‌شود و رشد قدی را محدود می ‌کند. برای داشتن وضعیت مناسب هورمونی یکی ازعوامل مهم وزن مناسب است زیرا وزن اضافی بلوغ زودرس را به دنبال خواهد داشت و رشد قدی را محدود خواهد کرد. برای رسیدن به قد مطلوب باید وزن کودکان را در محدوده طبیعی حفظ کرد. از طرفی ترشح هورمون رشد که تأثیر مهمی در رشد مطلوب دارد، کاملاً تحت تأثیر تغذیه فرد است

ضعف استخوانی :

اضافه وزن، استخوان نوجوانان را ضعیف می کند. پزشکان هشدار دادند، نوجوانانی که اضافه وزن دارند علاوه بر این که میزبان بسیاری از مشکلات بهداشتی و سلامتی خواهند بود، دچار ضعف استخوانی نیز می شوند.

کاهش توده استخوانی شاخصی از ضعف استخوان ‌ها است چربی کل بدن موجب تحلیل استخوانی نمی شود اما آن چه روی استخوان ‌ها تاثیر منفی دارد چربی ای است که دور  شکم تجمع می کند و عامل اصلی بروز دیابت و بیماری های قلبی است.   

اختلالات خواب :

طبق گفته ی محققان ، کودکان و نوجوانان چاق نسبت به هم سن و سالان خود که وزن کم تری دارند دیرتر به رختخواب رفته و کم تر از آنها نیز می خوابند

مطالعات دیگر نیز حاکی از آن است که به طور متوسط دختران به خاطر زودتر خوابیدن، ساعات بیشتری نسبت به پسران می خوابند. در واقع با بالا رفتن سن در نوجوانان، میزان ساعات خواب در آن ها کاهش می یابد و نوجوانان با وزن کم تر نسبت به نوجوانانی با وزن طبیعی، به مراتب زودتر به رختخواب می روند.

دیگر عوارض :

در نوجوانانی که دچار اضافه وزن هستند سایر فاکتورهای خطرزا مثل افزایش سطح چربی در خون، افزایش فشار خون و افزایش اندازه دور کمر نیز مشاهده می شود.

عوامل اضافه وزن در نوجوانان:

اینترنت -

 استرس:-

 استرس در نوجوانان عامل مستقیم بروز چاقی است افزایش میزان استرس و تنش در نوجوانان با افزایش نرخ ابتلا به اضافه وزن و چاقی رابطه ی مستقیم دارد.

رموز کاهش وزن در دانش آموزان:

به دلیل افزایش روزافزون چاقی و اضافه وزن در کودکان و نوجوانان لازم است راه هایی برای اتخاذ عادات غذایی سالم در آن ها پیدا کنیم. نوجوانان چاق باید علاوه بر تحمل وزن اضافه، دست انداخته شدن، جدایی از جمع، الفاظ زشت و عذاب روحی را نیز تحمل کنند. کیفیت زندگی کودکان دارای اضافه وزن مانند کودکان مبتلا به بیماری های مزمن مانند سرطان است. آن ها در معرض افسردگی، تصور جسمانی نادرست و جدایی از اجتماع قرار دارند؛ همچنین به آن ها به چشم افراد تنبل و بدون جذابیت نگاه می شود.

*   نقش والدین  

کودکان و نوجوانان به تنهایی نمی توانند از پس اضافه وزن خود برآیند. آن ها به حمایت والدین خود برای ایجاد یک محیط سالم در خانه نیاز دارند و لازم است از عادات درست آن ها الگو بگیرند. اگر والدین هم اضافه وزن داشته باشند و در کاهش آن موفق باشد احتمال بیشتری وجود دارد که آن ها هم در کاهش وزن موفق شوند.

کارشناسان توصیه می کنند که با فرزندتان درباره مزایا و معایب اضافه وزن صحبت کنید و از مثال هایی استفاده کنید که آن ها بتوانند رابطه‌ شان را با موضوع پیدا نمایند. به عنوان نمونه راجع به تأثیر اضافه وزن بر کلاس ورزشی اش با او صحبت کنید نه تندرستی اش؛ زیرا زمان حال برای آن ها مهم تر است.

از فرزندتان بخواهید در تنظیم لیست خرید به شما کمک کند و مواد غذایی را که باید از سبد خانواده حذف یا به آن اضافه شود را تعین کند.

یکی دیگر از کارهایی که می توانید برای آن ها انجام دهید این است که به آن ها کمک کنید تا احساس خوبی نسبت به خودشان پیدا کنند و یکی از بهترین راه ها شکوفا کردن استعدادهای آنان است. بدین ترتیب اعتماد به نفس شان بالاتر رفته و بهتر می توانند درباره وزن شان تصمیم بگیرند.

نقش ورزش   *

اگر می خواهید فرزندان تان ورزش کنند باید خودتان هم قدم در این مسیر بگذارید.همچنین باید زمان تماشای تلویزیون و کار با کامپیوتر را محدود کنید. تحقیقات نشان داده‌ اند که کودکانی که زمان زیادی را جلوی تلویزیون یا کامپیوتر می نشینند، کم تحرک اند و بدتر از آن این که بدون آن که متوجه باشند شروع به خوردن می کنند.

   *  نقش تغذیه   

 مصرف بیشتر میوه و سبزی  *

دار * مصرف بیشتر غلات سبوس

* مصرف گوشت ها و لبینات کم چرب  

کاهش مصرف نوشابه، فست فودها و تنقلاتی نظیر چیپس و پفک و .... *

* ورزش منظم

* وزن کردن فقط یک بار در هفته

نکاتی که باید درباره برخورد باکودکان و  نوجوانان دچار اضافه وزن، رعایت شوند:

۱- از منفی بودن خودداری کنید.

2- سرزنش کردن نوجوانان، آن ها را نسبت به رعایت رژیم دلسردتر می ‌کند. مذاکره مثبت بهترین راه رو به‌ رو شدن با مسئله چاقی است.

3- از صحبت‌ کردن با دیگران درباره شکست فرزندتان در کاهش وزن خودداری کنید.

به نوجوانان غذاهای وسوسه‌ کننده تعارف نکنید.    

  4- به آنها به عنوان محبت غذا ندهید. 5-  

عذرا صادق زاده "كارشناس مسئول بهداشت مدارس شهرستان ميبد"