0سرطان دهانه رحم حدود 50 سال پيش اولين علت مرگ و مير ناشي از سرطان در كشورهاي پيشرفته بو.ده است ، اما ميزان مرك و مير ناشي از آن اكنون به دوسوم تقليل پيدا كرده است و در حال حاضر هشتمين علت مرگ و مير ناشي از سرطان است . ( شايع ترين سرطان ها در زنان به ترتيب عبارتند از : ريه ، پستان ، روده بزرگ ، لوزالمعده ، تخمدان ، غده لنفاوي و خون )

علت چنين كاهشي در مرگ و مير ، تشخيص زودرس و بموقع بيماري است كه بسياري از اين را مديون آزمايش سلول شناسي به روش پاپانيكولا يعني پاپ اسمير مي باشيم .

علت سرطان دهان رحم چيست ؟

اين سرطان يك از سرطانهايي است كه علت آن نسبتاٌ شناخته شده است و ويروس پاپيلوماي انساني ( HPV ) از علل اساسي آن است . اين ويروس امروزه بعنوان يك عامل قطعي سرطان شناخته شده است . اين ويروس انواع كم خطر و پرخطر دارد . نوع كم خطر آن اغلب باعث زگيل تناسلي ميشود و نوع پر خطر بيشتر تبديل به سرطان مي گردد . البته وجود اين ويروسشرط لازم است اما كافي نيست . هرخانمي در طول زندگي خود 79% احتمال ابتلاء به اين ويروس را دارد و حدود 90% اين عفونت ها خود بخود بهبود مي يابند. سرطان دهانه رحم در طبقات پايين اجتماعي – اقتصادي بيشتر ديده ميشود . همچنين پايين بودن سن اولين آميزش جنسي ، تعدد شريك جنسي و همچنين تعداد شريك جنسي در همسر فرد نيز عوامل مؤثري هستند( اين سرطان بدون مقاربت جنسي ديده نمي شود ) . ساير علل مؤثرعبارتند از : سيگار كشيدن ، تعدد بارداري ، سابقه فاميلي ، عفونت ها و عدم ختنه شدن شريك جنسي .

تشخيص سرطان دهانه رحم چگونه صورت مي گيرد ؟

امروزه خانم ها با مراجعه به پزشكان متخصص زنان يا ماماها مي توانند به راحتي آزمايش پاپ اسمير بدهند . وسايل مختلفي براي نمونه برداري وجود دارد . اين نمونه برداري خيلي راحت و بدون درد و بدون بيهوشي در مطب صورت مي گيرد و نمونه سلولهاي دهانه رحم با وسيله چوبي يا پلاستيكي روي لام شيشه اي كشيده شده و ثابت مي گردد . سپس براي رنگ آميزي و بررسي ميكروسكوپي به آزمايشگاه ارسال مي گردد و متخصص پاتولوژي يا سلول شناس آن را بررسي مي كند .

در اين بررسي ها تغييرات قبل از بدخيمي ، علائم عفونت با ويروس پاپيلوما و تغييرات بدخيمي واضح و پيشرفته دهانه رحم ديده ميشود . علاوه بر آن عفونت هاي دهانه رحم و واژن ( مهبل ) مثل كانديدا ، تريكومونا ، كوكوباسيل و ..... نيز خود نشان مي دهند.

گاهي نيز علائم بدخيمي در ساير قسمتهيا تناسلي زنان مثل رحم ، واژن و لوله ها هم مشخص مي شود اما اين آزمايش روش مناسبي براي غربالگري اين بدخيمي ها نيست و فقط به طور اتفاقي اين بيماريها را ممكن است نمايان كند . علاوه بر اين با اين آزمايش مي توان وضعيت هورموني بدن را هم در شرايط خاصي بررسي كرد . براي بررسي ابتدا بايد نمونه مناسب باشد . تعداد كافي ( 8 تا 12 هزار سلول ) از اين ناحيه بايد در اسلايد ديده شود . خون ، مواد زايد و سلولهاي التهابي نبايد روي لام را گرفته باشند، لام بايد سالم و نشكسته باشد .

قبل از نمونه گيري چه مسائلي بايد رعايت شود ؟

1- بهتر است نمونه گيري در زمان قاعدگي يا زماني كه ترشحات خيلي زياد هستند و عفونت خيلي واضحي وجود صورت نگيرد . 2- قبل از نمونه گيري نبايد به مدت 48 ساعت نزديكي صورت گرفته باشد . 3- از پمادهاي داخل واژن يك هفته قبل از نمونه گيري استفاده نشده باشد . انجام اين آزمايش براي كليه خانم هايي كه فعاليت جنسي دارند يا داشته اند در تمامي سنين الزامي است و بايد در ابتداي شروع فعاليت جنسي در سه سال اول ، هرسال يكبار و بعد در صورتي كه آزمايش طبيعي باشد هر 3 سال يكبار انجام شود. البته گاهي اوقات با توجه به تغييرات خاص يا عفونت ها ، پزشك متخصص زنان تشخيص مي دهد كه اين فواصل كمتر شود و پس از درمان نيز با يك آزمايش ديگر نتايج درمان بررسي شود .