مراقبتهای تغذیه ای به خانم های مبتلا به سوء تغذیه در سنین باروری

سوء تغذیه در زنان به خانم های لاغر , دارای اضافه وزن یا چاق اطلاق می گردد . برای اینکه بدانید در کدام گروه قرار گرفته اید باید BMI ( Bady Mass Index) نمایه توده بدنی را بدانید که از راه ذیل حاصل میشود .از تقسیم وزن برحسب کیلوگرم بر مجذور قد بر حسب متر می توان BMI را بدست آورد . BMI کمتر از 5/18 فرد  در محدوده لاغر , BMI بین 25-5/18 در محدوده طبیعی , BMI بین 30-25 در محدوده اضافه وزن و بالای 30 چاقی محسوب می شود . خانم هایی که دارای BMI کمتر از 5/18 و یا بالاتر از 25 باشند دچار سوء تغذیه می باشند که بهتر است در برنامه غذایی روزانه خود به توصیه های زیر توجه نمایند .

1-     به خانمهایی که BMI کمتر از 5/18 دارند توصیه میشود در برنامه غذایی روزانه خود :

-                      تنوع غذایی را رعایت کرده و از همه انواع گروههای غذایی شامل نان و غلات , سبزیها و میوه ها , شیر و لبنیات , گوشت , حبوبات , تخم مرغ و مغزها , چربیها و روغن استفاده کنند .

-                      در وعده صبحانه از غذاهای پر انرژی مثل عسل , مربا و کره استفاده کنند .

-                      در میان وعده ها از بیسکویت , کیک , شیرینی , شیر , بستنی , کلوچه , نان و پنیر و خرما , سیب زمینی پخته , میوه های تازه و خشک و انواع مغزها ( بادام , گردو , پسته , فندق ) استفاده کنند .

-                      از گروه نان و غلات ( نان , برنج و ماکارونی ) بیشتر استفاده کنند .

-                      در تهیه سالاد ها , از روغن های مایع نباتی مثل روغن زیتون استفاده کنند.

-                      سبزی خوردن و میوه زیتون در کنار غذا مصرف کنند.

-                      جهت تحریک اشتها , از انواع چاشنی ها در تهیه غذا استفاده کنند .

2- به خانم هایی که BMI بالای 25 دارند توصیه میشود در برنامه غذایی روزانه خود :

-                      با استفاده از میان وعده ها , تعداد وعده های غذایی در روز را افزایش دهند و حجم غذای هر وعده را کم کنند .

-                      ساعت ثابتی برای صرف غذا در وعده های مختلف در روز داشته باشند .

-                      مصرف قند و شکر و خوراکیهایی مانند انواع شیرینی , شکلات , آبنبات , نوشابه ها , شربتها , آب میوه های صنعتی , مربا , عسل و ....... را بسیار محدود کنند .

-                      بجای برنج و ماکارونی زیاد , از نان استفاده کنند .

-                      نان مصرفی باید از آرد سبوس دار تهیه شده باشد و نان های فانتزی مثل انواع باگت و ساندویچی کمتر مصرف کنند .

-                      حبوبات پخته مثل عدس و لوبیا را بیشتر مورد استفاده قرار دهند .

-                      شیر و لبنیات خود را حتماً از نوع کم چرب انتخاب کنند .

-                      گوشت را کاملاً لخم و چربی گرفته و مرغ و ماهی را بدون پوست مصرف کنند .

-                      از مصرف فرآورده های گوشتی پر چربی مثل سوسیس , کالباس , همبرگر , کله و پاچه و مغز خودداری کنند .

-                      بجای گوشت قرمز بیشتر از گوشت های سفید , خصوصاً ماهی استفاده کنند .

-                      مصرف تخم مرغ را محدود کنند .

-                      میوه ها و سبزیها را بیشتر به شکل خام مصرف کنند . مصرف سالاد سبزیجات را قبل یا همراه با غذا توصیه کنید .

-                      بجای آب میوه بهتر است خود میوه را مصرف کنند .

-                      غذاها را بیشتر به شکل آب پز , بخارپز , کبابی یا تنوری مصرف کنند .

-                      از مصرف غذاهای پرچرب و سرخ شده پرهیز کنند .

-                      روغن مصرفی را از نوع گیاهی مایع انتخاب کنند .

-                      از مصرف انواع سس سالاد , کره , خامه , سرشیر و پنیرهای پرچرب خودداری کنند.

-                      مصرف دانه های روغنی مثل گردو , بادام , تخمه , پسته و زیتون را محدود کنند .

-                      تنقلات کم ارزش یا پرچرب مثل آب نبات , شکلات و چیپس را به هیچوجه مصرف نکنند .

-                      از مصرف غذاهای آماده و کنسروی اجتناب کنند .

-                      مصرف نمک و غذاهای شور را محدود کنند .

در کنار رعایت اصول تغذیه مناسب :

1-     فعالیت بدنی و ورزش را متناسب با سن و شرایط جسمی خود افزایش دهند .

2-     حتی الامکان 30 دقیقه پیاده روی در تمام روزهای هفته توصیه میشود .

مهناز میرجلیلی

کارشناس بهداشت , پرستاری و مامایی مرکز بهداشت شهرستان میبد