((تأثير بازي در رشد شخصيت كودكان ))

بازي جزئي تفكيك ناپذير از زندگي كودكان است . كودكان بيش از هرامر ديگر وقت خود را به بازي اختصاص ميدهند . البته بازي مختص كوكان نيست بلكه بازي در تمام طول زندگي انسان مشاهده ميشود منتها نوع بازي و مدت زماني كه افراد در سنين مختلف به آن اختصاص مي دهند متفاوت است با اينكه بازي بعنوان بخش پذيرفته شده اي از زندگي كودك از اهميت ويژه اي برخوردار است . اغلب مردم كمتر به نقش آن پي برده اند حتي والدين هم كمتر به اين نكته توجه دارند كه كم بازي كردن كودك را از بسياري موفقيتهاي يادگيري محروم مي كند زيرا بازي مؤثرترين و پرمعناترين راه يادگيري براي كودك است و جبران آن از طريق ديگر امكان پذير نيست .

مهمترين مشغوليت كودك در زندگي بازي است كودك در جريان بازي دريك زمان پرورش فكري ، عاطفي ، جسمي و اجتماعي مي يابد و آنچه او از طريق بازي بدست مي آورد بطور مثبت كسب مي كند زيرا اساس آن تجربه است . اين تجربه اي است كه از طريق عضلات و حواس خود كودك بدست آمده است بازي يكي از مهمترين موضوعات تربيتي است كه بسيار مورد توجه روان شناسان و علماي تعليم و تربيت قرار گرفته است با آن كه از زمان ميشل متني بزرگ فرانسه در دوره رنسانس مورد توجه خاص قرار گرفته است ولي در هيچ عصر به اندازه زمان ما بازي مورد مطالعه و تحقيق دقيق روانشناسان واقع نشده است . تحقيقات جديد نشان داده است كه بازي تأثير بسياري در رشد بدني و ذهني كودكان دارد بدن تنها وسيله است كه كودك بوسيله آن مي تواند جهان خارج را توسط حواس مختلف درك كند . بازي وسيله طبيعي كودك براي بيان و اظهار خود است . آدلر روانشناس معروفي مي گويد كه هرگز نبايد به بازيها بعنوان روش براي وقت كشي نگاه كرد . بازي براي كودك مساوي است با صحبت كردن براي يك بزرگسال ، بازي و اسباب بازي كلمات كودكان هستند . بازي ، روش طبيعي شركت كودكان در فعاليتهايي است كه سرانجام سبب كسب مهارت و در زندگي براي مقابله با مشكلات زندگي ميشود . كودكان از طريق بازي احساسات ، ناكامي ها و اضطراب هاي خود را بيان مي دارند .

پژوهش ها نشان ميدهد كودكاني كه فاقد هرگونه اسباب بازي مي باشند و يا امكانات اندكي براي بازي دارند از لحاظ شناختي از همسالان خود عقب تر هستند . علاوه بر اين فرزندان خانواده هاي كم درآمد نسبت به كودكان طبقه متوسط كمتر در بازيهايي كه به شكل نقش بازي كردن انجام ميشود شركت مي كنند . بعضي از روانشناسان معتقدنديكي از دلايلي كه كودكان طبقه كم درآمد پس از ورود به مدرسه با مشكلات يادگيري روبرو مي شوند اين است كه كمتر بازي مي كنند .

بازي يكي از مهمترين عواملي است كه در تربيت اخلاقي كودك نقش مهمي ايفا مي كند كودك هنگام بازي در مي يابد كه اگر بخواهد فردي قابل قبول بحساب آيد بايد درستكار ، راستگو ، عادل باشد .

كودك هنگام بازي پي مي برد كه خوب بايد بودن يك عمل چگونه است و ديگران چگونه با او برخورد مي كنند . براي مثال در بازي دزد و پليس كودك متوجه ميشود كسي كه دزد است عمل بدي انجام داده كه منجر به تعقيب او بوسيله پليس شده است و در نهايت با دستگير شدن و پذيرش تنبيه به زشتي بودن دزدي صحه گذاشته وبر عدالت اجتماعي احترام مي گذارد . كودكي كه ترسو و بزدل است از طريق بازي مي توان شجاع و با شهامت بار آيد . حس برادري ، تعاون را بايد به اوياد داد و ناراحتي را از او دور كرد .

با توجه به اهميت بازي در رشد شخصيت و درمان مشكلات عاطفي و رواني اجتماعي و كودكان به اين نتيجه مي رسيم كه كودكان سخت به بازي نياز دارند و در اعلاميه جهاني حقوق كودكان از سوي سازمان ملل ، اعلاميه حقوق رواني كودك به تصويب رسيد حق استفاده از فرصتهاي كامل براي بازي تفريح از جمله حقوق مسلم كودكان شناخته شده است .

                                                              سکینه آقایی میبدی

                                                       کارشناس بهداشت خانواده