(( مختصري از بهداشت خانواده و روشهاي پيشگيري از بارداري ))

اهميت بهداشت خانواده :

از آنجا كه خانواده كوچكترين واحد ساختماني يا تشكيل دهنده جامعه است و هر فرد در جامعه برخواسته از يك خانواده است كه بسياري از مختصات و خصوصيات او برگرفته از خانواده اش مي باشد و نيز خانواده در برگيرنده افراد در كليه گروههاي سني است ارائه خدمات بهداشتي در ابعاد مختلف به خانواده بسيار با اهميت است .

دامنه فعاليتهاي بهداشت خانواده :

فعاليتهاي واحد بهداشت خانواده از آموزشهاي قبل از ازدواج شروع ميشود و سپس با ارائه ساير خدمات بهداشتي بر حسب شرايط و نياز خانواده اعم از خدمات تنظيم خانواده يا خدمات بهداشتي در دوران بارداري ادامه مي يابد و سپس مراقبتهاي دوران نوزادي و شيرخوارگي و كودكي تا پايان شش سالگي ادامه مي يابد كه اخيراً مراقبت كودكان 6 تا 8 ساله نيز به برنامه مراقبت كودكان اضافه شده است . در دو سال گذشته نيز گروه سالمندان نيز بايد تحت خدمات بهداشتي قرار گيرند كه بيشتر شامل كنترل بيماريهاي غيرواگير ( ديابت ، فشارخون ) بوده و ارائه آموزشهاي خاص اين دوران به سالمندان مي باشد. اما همين كه نام بهداشت خانواده  مي آيد اكثراٌ تنها خدمات تنظيم خانواده را از فعاليتهاي اين واحد مي دانند .

£   اهداف برنامه هاي تنظيم خانواده

هدف كلي :

كاهش حاملگي هاي ناخواسته و كاهش حاملگي هاي پرخطر مي باشد .

£   اهداف اختصاصي :

تأمين سلامت مادران و نوزادان و ارتقاي سطح سلامت ساير افراد  خانواده مي باشد . و در راستاي اهداف فوق توسعه كمي و كيفي به منظور دسترسي بيشتر و بهتر افراد جامعه به خدمات تنظيم خانواده همواره مورد نظر است .

£   روشهاي قابل اطمينان رايج پيشگيري از بارداري عبارتند از :

§    انواع قرص هاي پيشگيري از بارداري

§    كاندوم

§    آي يو دي

§    بستن لوله زن ( توبكتومي )

§    بستن لوله مرد ( وازكتومي )

§    آمپولهاي تزريقي سه ماهه

§  علاوه بر روشهاي فوق كه هرخانواده بر حسب شرايط اعم از سن ، سوابق حاملگي مادر ، تعداد فرزندان و تعداد فرزندان دلخواه مي توانند انتخاب و استفاده كنند .

روش جديد آمپولهاي يكماهه به نام آمپول سيكلوفم در چند دهه اخير گسترش يافته كه در چند روز آينده در دسترس خانواده ها نيز قرار خواهد گرفت .

اين روش يك روش تزريقي پيشگيري از بارداري است كه توسط پزشك يا كاركنان بهداشتي تعليم ديده در هرماه يكبار در داخل عضله بالاي بازو يا عضله قسمت فوقاني خارجي با سن بطور عميق تزريق ميشود .

در 24 ساعت اول سطح خوني آن به حد اثر ميرسد . پس از قطع روش قابل برگشت بوده و از نظر تأثير مانند قرص هاي ضدبارداري است .

£   زمان تزريق

در يكي از 5 روز اول قاعدگي و ترجيحاً روزهاي اول در شرايط خاص ديگر نيز طبق دستورالعمل آمپولهاي تزريقي سيكلوفم براي خانواده هايي كه به دلايلي تاكنون نتوانسته اند روش مناسبي را انتخاب كنند مي تواند مفيد باشد كه در صورت تمايل بايد به نزديكترين واحد بهداشتي مراجعه نموده و پس از مشاوره كامل در صورت عدم وجود موارد منع مصرف و مناسب بودن روش با توجه به سوابق مادر روش را انتخاب كرده استفاده نمايند .

                                                                                          افسانه یاسایی            

                                                                            كارشناس مسئول بهداشت خانواده