تومور هم گفته مي شود اين تومور ها ، از مواد غذايي بدن استفاده مي كنند بدون آنكه هيچگونه منفعتي به بدن برسانند و به نوع خوش خيم و بدخيم تقسيم مي شوند.تومورهايي كه پس از تشكيل ، به بافت هاي مجاور هم ريشه دوانده و ايجاد ضايعه كنند بدخيم و تومورهايي كه گسترش نمي يابند را معمولاٌ جزء موارد سرطاني به حساب نياورده و خوش خيم مي گويند .

بيماري سرطان ، در هر گروه سني و جنسي مي تواند پديد آيد اما بيشترين سني كه در معرض خطر ابتلا به اين بيماري است گروه سني 45 سال به بالا و از لحاظ جنس هم هر دو گروه جنسي مرد و زن را تهديد مي كند.شايعترين سرطان درمردان ، سرطان معده و مري و در زنان ، طبق اعلام سازمان جهاني بهداشت ، سرطان پستان شناخته شده است.

در حال حاضر ساليانه 9 ميليون مورد جديد سرطان در جهان بروز مي كند كه 56% آن مربوط به كشورهاي در حال توسعه است و با گسترش روز افزون شهرنشيني و صنعتي شدن شهرها ، روز به روز سرعت بيشتري خواهد يافت. كشور ما نيز از جمله كشورهايي است كه داراي آمار تقريباٌ بالاي مبتلايان به سرطان است و متاسفانه هرساله نيز بر اين آمار افزوده مي شود بطوري كه پس از بيماريهاي قلبي و عروقي و سوانح و حوادث ، بالاترين آمار مرگ مير كشور را بيماريهاي سرطاني به خود اختصاص داده است. از لحاظ تعداد موارد و نوع بيماري ، تمام استانها ، از وضعيت يكساني برخوردار نيستند بطوري بيشترين آمار بيماران سرطاني مربوط به محدوده شمال كشور تا استان خراسان  است . در اين ميان ،  استان يزد هم با بروز سالانه حدود 1200 مورد بيمار جديد ، در رديف استانهايي است كه توجه مسئولين را مي طلبد. اگرچه شواهد دقيقي دال بر علت افزايش بروز بيماري (بخصوص سرطان پوست و سرطان پستان) در استان ، در دست نيست ليكن كارشناسان و متخصصان مربوطه ، زندگي ماشيني ، وجود معدن اورانيوم در اسنان (منطقه ساغند) ، آلودگي هوا و رژيم غذايي نامناسب را از جمله مهمترين عوامل بروز اين بيماري ذكر كرده اند.   

از سالها پيش محققان و پژوهشگران زيادي دست به تحقيقات وسيع در خصوص علت افزايش موارد بروز سرطان در نقاط مختلف كشور زده و به نتايج مثبتي نيز دست يافته اند اما متاسفانه در عمل ، نتايج تقريباٌ معكوسي در پي داشته است. شايد بتوان عدم موفقيت آنها را بدليل وجود فاكتورهاي ذيل دانست:

1-                زمينه هاي ارثي و ژنتيكي در افراد

2-                عادات بد غذايي و رژيم نامناسب غذايي

3-                عدم تحرك بدني

4-                مصرف زياد سيگار و مواد دخاني

5-                مصرف بيش از حد دارو

6-       قرار گرفتن بيش از حد در معرض اشعه X بگونه اي كه گاه افراد ، براي ترميم يك دندان چند نوبت در معرض اشعه X قرار مي گيرند و يا براي كوچكترين مشكل ، به انجام راديولوژي تشويق مي شوند.

7-                افزايش روزافزون استفاده از سموم شيميايي و حشره كش ها

8-                چاقي مفرط

9-                استرس و رفتارهاي ناهنجار اجتماعي و .....

بخاطر داشته باشيم كه دانش كنوني قادر است يك سوم موارد سرطان را به خوبي درمان و يا به تشخيص زود هنگام برسد و اين امر ميّسر نمي گردد مگر به كمك و همكاري خود بيمار تا جائيكه طبق آمار موجود ، 70% موارد سرطان در دنيا توسط خود اشخاص ، تشخيص داده مي شود و چنانچه اين تشخيص ، به موقع انجام گيرد احتمال درمان كامل آن يا كاهش عوارض ناشي از آن نيز ميسر خواهد بود. بنابر اين توصيه مي شود چنانچه تغييري در رنگ و اندازه خال در هر نقطه از بدنتان ايجاد شد ، زخمهايي كه بهبودي آنها بطول انجاميد ، خونريزي غير طبيعي در پوست و مخاط داشتيد ، در ترشحات مختلف بدن نظير خلط و ادرار خون مشاهده كرديد ، كاهش غير طبيعي وزن در حد 10% وزن بدن داشتيد ، در نواحي گردن ، زير بغل و كشاله ران خود توده اي بدون درد لمس كرديد ، در بلع غذاي جامد دچار مشكل شديد و خانمها در پستان خود توده اي لمس كرده يا ترشح خوني مشاهده كرده و يا نوك سينه شما حالت تورفتگي داشت حتماٌ به پزشك مراجعه نمائيد.

معاينه توسط خود شخص ، پزشك و انجام ماموگرافي 3 مرحله تشخيص سرطان پستان در خانمهاست . تمام مراكز بهداشتي و درماني شهري و روستايي آماده ارائه آموزشهاي لازم در خصوص نحوه انجام معاينه توسط خود شخص مي باشند بيمارستان و مراکز خصوصی نيز آمادگي كامل جهت انجام ماموگرافي از خانمهارا دارند . زنان 40 تا 50 ساله هر يك تا 2 سال و زنان بالاي 50 سال بصورت ساليانه بايد ماموگرافي شوند اشعه اي كه در ماموگرافي به بدن فرد منتقل مي شود در حد جزئي و بدون خطر مي باشد.

به ياد داشته باشيم كه بالاترين ميزان عوامل خطر سرطان در گروههاي ديده مي شود كه داراي پائين ترين سطح آموزش و تحصيلات هستند.

محمدرضا جانب اللهي فيروزآبادي

کارشناس مسئول مبارزه با بیماریها