مقدمه : دیابت يك بيماري غير واگير است كه تعداد زيادي از افراد جامعه به آن مبتلا هستند، ولي نيمي از آنها از بيماري خود اطلاعی ندارند.  در اين بيماران قند خون  به طور طبيعي براي توليد انرژي  توسط سلولها جذب نمي شود و ميزان قند خون افزايش مييابد . مقدارطبيعي قند خون در افراد سالم بين 70 تا 100 ميلي گرم در دسی لیتر و در مبتلایان به دیابت بیشتر از126میلیگرم در دسی لیتر است.

انواع دیابت

به طور كلی دیابت به چهار گروه دیابت نوع 1، دیابت نوع 2، دیابت حاملگی و دیابت به علل متفرقه تقسیم‌بندی مي‌شود.  دیابت نوع1 كه % 15- 10 كل موارد دیابت را تشكیل مي‌دهد افراد در سنین کودکی و نوجوانی و  زیر30 سال به آن مبتلا میشوندکه از زمان تشخیص نیاز به تزریق انسولین بصورت روزانه دارند.

دیابت نوع2 كه90- 85  درصدكل موارد دیابت را شامل مي‌شود بیشتر در بالغین و افراد بالای 30 سال و چاق مشاهده می شود. دیابت حاملگی به دیابتی گفته مي‌شود كه برای اولین بار دردوران حاملگی تشخیص داده شود. این نوع دیابت معمولاً گذرا است و بعد از اتمام حاملگی بهبود مي‌یابد. خانم‌های مبتلا به دیابت حاملگی بعداً بیشتر در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع2 هستند.                         علایم دیابت

دیابت نوع یك معمولاً شروع پر سر و صدایی دارد و با علائمی چون تشنگی، پرادراری، پرنوشی، كاهش وزن، گرسنگی و خستگی شدید تظاهر پیدا مي‌كند. دیابت نوع2 شروع خیلی آهسته‌تری دارد و شایع‌ترین علامت اولیه آن در واقع "بی علامتی" است. درصد قابل توجهی از مبتلایان به دیابت نوع2 (تقریباً 50%) از بیماری خود اطلاعی ندارند و تنها با انجام آزمایش قند خون مي‌توان آن‌ را شناسایی كرد.( برای اندازه گیری قند خون ناشتا فرد باید بمدت 8 ساعت از مصرف غذا خودداری کند) با این وجود در صورت عدم كنترل مطلوب ممكن است علائمی مشابه  دیابت نوع یک  بروز كند. از دیگر علائم دیابت نوع2 مي‌توان به عفونت‌ های مكرر مخصوصاً در دستگاه ادراری و پوست، تاری دید، بهبودی دیررس زخم‌ها و احساس سوزش و بي‌حسی در انگشتان پاها اشاره كرد.

چه کسانی  در معرض خطر بیماری دیابت هستند

تمام افراد بالاي 30 سال  كه حداقل يكي از مشخصات زير را داشته باشند در معرض خطر ابتلاء  به ديابت نوع دو  هستند .

1 – افرادي كه اضافه وزن دارند و يا چاق  هستند .

2 – افرادي كه پدر ، مادر ، خواهر و يا برادر آنها سابقه ابتلا به ديابت دارند .

3 – افرادي كه فشار 0 9/140میلیمتر جیوه وبالاتراز آن  دارند .

4 – زناني كه سابقه ديابت حاملگي در يكي از بارداري هاي قبلي خوددارند.

5-زنانی که سابقه دو بار یا بیشتر سقط، مرده زایی و یا تولد نوزاد بالای 4 کیلوگرم را دارند .

5- افراد کم تحرک و بی تحرک و غیرفعال

راههای پیشگیری از بیماری دیابت

با توجه به شیوه زندگی امروزی و نوع تغذیه افراد برای پیشگیری از  دیابت  نوع دو باید از دوران کودکی در تغذیه و شیوه زندگی خود بازنگری کرد و موارد زیر را بدقت رعایت نمود .

1- از مصرف بیش از حد  شیرینیجات، مواد نشاسته ای و چربیها خودداری کرد.

2-  روزانه30 دقیقه ورزش هوازی شامل پیاده روی ، دوچرخه سواری را در برنامه  خود قرار داد.

3- با دوری از عوامل استرس زا و مهارت مقایله با آن عوامل استرس زا را از محیط خود دور کرد.

4- اضافه وزن و چاقی نقش مهمی در ابتلاء به دیابت دارد. با اصلاح رژیم غذایی، وزن خود را در حد مطلوب نگه داشت.

5- قبل از اینکه با علایم بیماری به بیماری خود پی  ببرید و از بیماری خود مراقبت کنید.  با مراجعه  به مراکز بهداشتی و اقذامات لازم از سلامتی خود مراقبت کنید

6- در صورت بیماری دیابت خود یا بستگان،  همیشه پنج اصل آموزش، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، کنترل قند خون  و مصرف منظم دارو را برای مراقبت از دیابت بخاطر داشته باشید.

7- کلیه افراد بالای 30 سال جهت اطلاع از وضعیت سلامتی و یا بیماری  خود لازم است به نزدیکترین مرکز بهداشتی، درمانی محل سکونت  خود مراجعه و بطور رایگان مورد بیماریابی  قرارگیرند.                                                               کمیته آموزش سلامت

                                                                          مرکز بهداشت شهرستان میبد