مقدمه:بررسی تاریخ حاکی از آن است که در اعصار گذشته تا عصر حاضر جوامع انسانی بطور مستقیم یا غیر مستقیم با دو بلیه بزرگ و اجتناب ناپذیر مواجه بوده  که این دو بلیه با تلخ کامیها و فاجعه آفرینیها همراه بوده است.

بلیه اول ناشی از حوادث دست بشر نظیر جنگها،سوانح و تصادفات، مناقشات قبیله ای و نزاع های قومی،قبیله ای و مذهبی که علی رغم تلاش اندیشمندان و ایجاد سازمانهای بین المللی و تصویب قوانین مدنی باز هم شاهد جنگ و خونریزی و حوادث و تصادفات جاده ای ونزاع های قومی و مذهبی هستیم.

بلیه دوم که شاید به مراتب از بلیه اول خطرناک تر و هولناک تر می باشد حوادث طبیعی نظیر زلزله، سیل، توفان و غیره است. بلیه دوم از آن جهت خطرناک تر و هولناک تراز بلیه ساخت بشر است که بدون هیچ نشانه و مقدمه ای اتفاق می افتد ، زمان و مکان نمی شناسد و با غافلگیر شدن انسانها  فاجعه ای عظیم نظیر آنجه در زلزله بم شاهد بودیم اتفاق خواهد افتاد.

بطور کلی جنگها، تصادفات، زمین لرزه ها، همه گیری بیماریها، سیل و غیره حوادث و بلایایی هستند که تاثیرات شدید و نامطلوبی بر روی سلامت و بهداشت عمومی یک جامعه می گذارند.طبق آمار سال 2008 سازمان ملل متحد از 321 بحران طبیعی موجب مرگ 235816گردیده است و نیز تصادفات جاده ای که بعنوان اولین حادثه انسانی بشمارمی رود سالیانه موجب مرگ 2/1ومجروح و معلول شدن 50-20 میلیون نفر گردیده است که 90%موارد فوق در کشورهای در حال توسعه و در حال رشد اتفاق می افتد.

با توجه به اهمیت موضوع و لزوم توجه جدی به سلامت انسانها در وقوع حوادث ویا بلایا  سازمان جهانی بهداشت شعار سال 2009 میلادی را تحت عنوان" سلامت در حوادث و بلایا " نامگذاری نموده است و کلیه کشورهای عضو خود را متعهد می نماید که در راستای این شعار برنامه ریزی، مدیریت، هماهنگی، آموزش و سایر اقدامات لازم بعمل آورده تا در صورت بروز حوادث و یا بلایای احتمالی ضمن حفظ سلامت افرادی که از حوادث جان سالم بدر برده اند  تسهیلات و مراکز بهداشتی و درمانی بنحوی ساخته و تجهیز شوند که در موقع بروز حادثه بتوانند به مصدومین خدمت رسانی نمایندو از مرگ و میر بعد از حادثه و بلایا جلوگیری شود .

خلاصه آنکه: برای تحقق این شعار باید تاکید بر آموزش همگانی در جهت پیشگیری از بروز حادثه انسانی بویژه حوادث جاده ای بخصوص برای نسل جوان با شیوه های مختلف اجرا شود. برای کاهش مرک و مصدومین ناشی از  بلیه طبیعی باید با تصویب قوانین ساختمانها را  ایمن و مقاوم بسازیم و باآموزش افراد جهت اقدام بموقع درشرایط اضطراری آماده باشیم و نیز باآموزش کمک های اولیه و احیای قلبی، ریوی قبل از رسیدن امدادگر در صورت نیاز بتوانیم به مصدومین کمک کنیم . و همچنین مراکز درمانی ، اتاق بحران که در موقع بحرانها ملجا و پناه مصدومین و مردم  هستند را در برابر حوادث و بلایا مقاوم سازیم.

                                                     محمد رضا اشرفی

                   کارشناس مسئول آموزش سلامت – مرکز بهداشت شهرستان میبد