شير مادر به عنوان مناسب ترين ماده غذايي و دارويي بوده و از لحظه تولد تا پايان 6 ماهگي مي تواند به تنهايي، تمام نيازهاي غذايي شيرخوار را كه براي رشد طبيعي او لازم است، تامين نمايد. حتي در چند روز اول تولد كه هنوز جريان عادي شير برقرار نيست، نوزاد نياز به غذا يا آشاميدني ديگر نداشته و همان مقدار شير براي رشد طبيعي او كافي است ولي بايد توجه داشت كه مكيدن هاي مكرر پستان توسط نوزاد در وضعيت صحيح و شرايط مطلوب در افزايش توليد شير مادر بسيار موثر خواهد بود. حال ببينيم تغذيه انحصاري با شير مادر چه مزايايي براي مادر و چه فوايدي براي كودك دارد؟
مزاياي شيردهي براي مادر:
- جمع شدن و برگشتن رحم به اندازه طبيعي آن، درمادراني كه به نوزادانشان شيرمي دهند سريعتر است.
- در صورت تغذيه انحصاري نوزاد با شير مادر، عادت ماهيانه در مادر ديرتر شروع شده ودر نتيجه ازحاملگي زودرس جلوگيري شده وكم خوني در مادر كمتر اتفاق مي افتد.
- مادراني كه نوزاد خود را به صورت انحصاري با شير مادر تغذيه مي كنند، به علت استفاده ازچربي ذخيره شده دوران بارداري براي ساختن شير، وزن اضافي خود را سريعتر ازدست مي دهد.
· احتمال ابتلا به سرطان پستان و تخمدان، شكستگي لگن، پوكي استخوان و ديابت در زناني كه خود به فرزندانشان شير مي دهند كمتر است.
· مادران سزارين شده اي كه به نوزاد خود شير مي دهند درد كمتري احساس مي كنند.
فوايد تغذيه انحصاري با شير مادر براي كودك:
- كلستروم يا شيرآغوز، شيري زرد رنگ است كه در ماههاي آخرحاملگي و در 4-2 روز اول پس از زايمان ترشح شده و نيازهاي كودك را در اوايل نوزادي تامين مي كند. عوامل ايمني زاي موجود در آغوز تا حدي است كه به آن واكسن كودك مي گويند.
- ميزان ابتلا به آسم، اگزما و انواع آلرژي دركودكاني كه ازشير مادر استفاده مي كنند، بسياركمتر است.
- در شيرخواراني كه از شير مادر استفاده مي كنند احتمال افزايش كلسترول در بزرگسالي و ابتلا به بيماري هاي قلبي عروقي كمتر است.
- شير مادر اثر مهمي در پيشگيري ازبيماري ها وارتقاء هوش و تكامل و كاهش مرگ و ميركودكان دارد.
- ميزان سديم و پروتئين شير مادر به اندازه اي است كه مطابق فيزيولوژي كليه شيرخواران است.
- تغذيه با شيرمادررابطه عاطفي بين مادر و فرزند را افزايش مي دهد.
- شير خوار،كلسيم شيرمادر را بهتر از شيرمصنوعي جذب مي كند.
- آهن شير مادر بهترجذب مي شود. هم چنين شيرمادر در مقايسه با شيرگاو، ويتامينD ، آهن و اسيد فوليك بيشتري دارد.
- درشير مادرخوران، سوختگي ناحيه تناسلي و باسن كمترديده مي شود.
- شيرخواراني كه ازشير مادر تغذيه مي كنند كمتر دچار مشكلات دنداني ناشي ازگول زنك و تغذيه مصنوعي و پوسيدگي دندان ها مي شوند.
- بهره هوشي شيرخواراني كه با شير مادر تغذيه مي شوند بالاتر از شيرخواراني است كه به صورت مصنوعي تغذيه مي شوند.
- ابتلا به اسهال دركودكاني كه از شير مادر استفاده مي كنند تا 50 بار و مرگ و مير آنها 14- 25 بار كمتر مي باشد.
- ميزان ابتلا به عفونت هاي تنفسي در كودكان شير مادر خوار بسياركمتر و مرگ به علت ذات الريه سه برابركمتراز كودكاني است كه با شيرمصنوعي يا شيرگاو تغذيه مي شوند.
- پروتئين شير مادر بهتر از ساير شيرها جذب شده و توليد حساسيت نمي كند. به همين دليل است كه دردهاي قولنجي، جمع شدن گاز، استفراغ و حساسيت نسبت به پروتئين شير در نوزادان تغذيه شونده از شيرمادركمتر است.
- شيرخواران بيمار به دليل داشتن اشتهاي كمتر، به يك ماده سهل الهضم و مغذي مانند شير نيازمندند. در زمان بيماري با وجود كاهش ميزان اشتهاي كودكان، اشتهاي آنان نسبت به شير مادر معمولا همانند قبل خواهد بود.
چرا شير مادر بهتر است؟
· شير مادر هميشه استريل است.
· ميزان شيوع عفونت ادراري و عفونت گوش مياني در كودكان شير مادرخوار كمتر است.
· كودكي كه شير مادر مي خورد نه زياد چاق و پفكي مي شود و نه لاغر مي ماند.
· چون كليه نيازهاي كودك با شير مادر تغذيه مي شود. مكيدن سينه باعث رشد طبيعي فك و محافظت دندانهاي كودك مي شود و اين كودكان كمتر محتاج ارتودنسي مي شوند.
· تماس نزديك مادر و نوزاد باعث افزايش و بهبود رابطه عاطفي بين مادر و نوزاد مي شود.
· تحقيقات اخير نشان داده كودكاني كه با شير مادر تغذيه شده اند، كمتر از كودكاني كه با شير گاو تغذيه شده اند به بيماري ديابت نوجواني (يا ديابت وابسته به انسولين) و بيماري ام. اس و سرطان ها مبتلا مي شوند.
