افراد مسن جزو کسانی هستند که پوکی استخوان در آنها شایعتر است و ایجاد تدابیری جهت پیشگیری از بروز حوادث، سقوط و عواملی که منجر به شکستگی استخوان می شوند اهمیت بسیار زیادی دارد. پوکی استخوان یک بیماری خاموش است زیرا بدون هیچ علامتی کم کم بوجود می آید. ولی از آنجا که قابل پیشگیری و درمان است، تشخیص زودرس اولین قدم مبارزه با آن است.کلسیم ماده اصلی است که موجب محکم شدن استخوان می شود. اگر فعالیت بدنی وجود نداشته باشد یا غذای حاوی کلسیم کم مصرف شود، به تدریج کلسیم استخوان ها کم شده و استخوانها شکننده می شوند. به این حالت پوکی استخوان می گویند.افراد مسن، کسانی که تحرک ندارند و ورزش نمیکنند، افرادی که سیگار و الکل مصرف میکنند، و زنان با زایمانهای زیاد و با فاصله کمتر از 3 سال جزو کسانی هستند که بیشتر دچار پوکی استخوان ها می شوند.در افرادی که دچار پوکی استخوان هستند، استخوانها با یک ضربه خفیف مثل نشستن ناگهانی، پیچ خوردن و یا با برخورد با اشیاء می شکند، حتی ممکن است بدون هیچ ضربه ای و خود به خود مچ دست، لگن و مهره ها بشکنند. در این افراد جوش خوردن شکستگی خیلی سخت و طولانی است . 

تغذیه و ورزش مناسب عمدتاً در پیشگیری از پوکی استخوان موثرند. میزان کلسیم روزانه برای بزرگسالان بین 800 تا 1200 میلی گرم است . هر لیوان بزرگ شیر دارای 300 میلی گرم کلسیم است. 

برای پیشگیری از پوکی استخوان و یا جلوگیری از پیشرفت آن چه باید کرد؟ 

•   به طور منظم ورزش کنید. البته قبل از شروع هرگونه تمرین ورزشی با پزشک خود مشورت کنید.

•  هر روز مواد غذایی حاوی کلسیم، به خصوص لبنیات پاستوریزه کم چربی مصرف کنید. شیر، ماست، پنیر و کشک از منابع خوب کلسیم می باشند. اما به یاد داشته باشید که اضافه کردن چای، پودر کاکائو و قهوه به شیر، از جذب شدن کلسیم جلوگیری می کند.

•  شربت های کاهش دهنده اسید معده نمی گذارند کلسیم غذا  جذب شود. بنابراین از مصرف خودسرانه و غیرضروری آنها خودداری کنید و فقط با تجویز پزشک مصرف نمایید.

•   نوشابه های گاز دار جلوی جذب کلسیم را می گیرند. پس تا حد امکان نوشابه های گاز دار کمتر مصرف کنید.

•  استعمال دخانیات و مصرف الکل برای همه و در هر سنی و هر شرایطی ضرر دارد. از جملع عوارض استفاده از آنها، تشدید پوکی استخوان است. پس از مصرف آنها جدا خودداری کنید.

•  ویتامین د، با افزایش جذب کلسیم از پوکی استخوان جلوگیری می کند. برای تامین آن هر روز 30-15 دقیقه در مقابل نور مستقیم خورشید قرار بگیرید. تابش نور خورشید از پشت شیشه تاثیری ندارد.

•  یکی از عوارض بسیار مهم پوکی استخوان شکستگی است. شیر و لبنیات (ماست و کشک و پنیر) انواع کلم، برگهای تربچه، جعفری، بادام ، فندق، کنجد، پرتقال از منابع خوب کلسیم هستند.

•         در صورت وجود پوکی استخوان علاوه بر توصیه های فوق نیاز به دارو درمانی به همراه مصرف کلسیم و ویتامین دارید. بنابراین باید حتما به پزشک مراجعه کنید.

واحد بهداشت خانواده -  مرکز بهداشت شهرستان میبد