درختچه اعتیاد در سایه تحول شهری وپیچیده شدن الگوهای رفتاری ،اجتماعی وعدم آینده نگری انسانی به درختی مبدل گشته که تنومندی وسرسبزی شاخ وبرگ هایش هر انسان واقع نگرودلسوزی را به خود معطوف کرده است ریشه های این درخت بد ریشه، خود در هر کوی وبرزنی خانه گرفته وجز بستر شناسی عاقلانه وکلی، دوایی  بر این درد نمانده.ریشه های این درخت که جرئت بزرگ وقطور شدن را از رفتارهای بد والدین،محیط های تنش زا واضطراب انگیز ،عدم بستر های هدایت کننده رشد فکری وهنری در اجتماع  وبه طور کلی از عدم روح سلامت در خانواده واجتماع گرفته اند نوید ومژده میوه را میدهند میوه هایی که به رنگ وطعم از هم پاشیده گی خانواده ،هزینه های تصاعدی مادی واجتماعی برای فرد وجامعه،وابستگی های مهلک فردی ونابود شدن روح استقلال از اجتماع میباشند. به طور کلی ثمره درخت اعتیاد جز فروماندن از توسعه سلامت اجتماعی وسقوط در منجلاب های ضد کرامت بشری چیزی نیست.حال برای از ریشه برکندن این درخت افسونگر صد ریشه باید تحلیلی کلی ونظامند از علل های آن داشته باشیم وبا شناختی علمی واصولی در براندازی آن از مشارکتی فعال،مستمروهمه جانبه استمداد جوییم.افراد در دام افتاده و ناآگاه این درخت شوم را میتوان از دو بعد مورد تحلیل قرار داد.1).بعد درونی:به مجموعه کاستی ها وفشارهای درونی که فرد برای خلاصی ازآن راه را در آن دیده که به سایه درخت اعتیاد پناه جوید ودر وابستگی خانمان سوز آن به آرامشی مقطعی وکاذب برسد.2)بعد بیرونی(محیطی):به مجموعه نارسایی های فکری  وعملکردی که در بستر خانواده واجتماع(فرهنگی،سیاسی،اقتصادی،بهداشتی،اموزشی و...) فرد را در دام افتاده گی به این پدیده سوق میدهد.برای شناخت ابعاد بیرونی ودرونی باید چند نکته را مورد توجه قرار داد نکته اول اینکه زمانی به یک شناخت کلی وکاربردی در ارتباط با این معضل اجتماعی دست پیدا خواهیم کرد که اجزاء ریز هر بعد را پس از شناخت (فردی/جمعی ،ملی /منطقه ای) در وابستگی با هم، مورد تحلیلی واقع بینانه وعملی قرار دهیم.نکته دوم اینکه نباید از آموزش های لازم برای شناخت مناسب ومطابق با واقع ابعاد غافل شد تا اینکه با مشارکتی هدفمند ومسئولانه در جهت قطع ریشه های درخت اعتیاد برآییم.نکته سوم اینکه در امر بستر شناسی این پدیده ناهمگون اجتماعی باید افرادی در تعامل وهمکاری با هم باشند که درد شناس منطقه ای با فکر وتحلیل گر مدبّر ملّی باشند تا با تفکری جزء بین وکل نگر تحلیل های اصولی وعملی را داشته باشند واز ذهنی که اجتماع را لمس نکرده بیهوده بافی نکنند.شناخت اینکه ریشه های این درخت از کدام آبشخورومنبع قوت میگیرند وبرگهای آن در کدامین جو فرصت تنفس را پیدا میکنند خود مرحله مهمی است که هرگاه به طورماهرانه ومنطقی بررسی گردد انگاه امید است با عمل واجرایی هوشمند ومستمر درخت اعتیاد را از ریشه بپوسانیم واز برگ زرد سازیم وانگاه نهال های ارامش پایدار وعقل های سر خوش ومانگار را در بستر مساعد اجتماع بنشانیم وبر پای ان غذا وکود سلامت زیستن را بریزیم ومراقبتی اصولی از ان داشته باشیم که رسیدن میوه های سلامت اجتماعی نزدیک است .در وادی عمل نیز نباید چند نکته را از نظر دور داشت نکته اول اینکه در فرایند اجرا اهداف را باید در هر بعد به صورت مشخص شده در هر لحظه جلوی خود داشته باشیم وبا اولویت سازی امور در پی رسیدن به اهداف(فرد سازی و سالم سازی محیط در مقیاس منطقه ای وملی)از گروههای مشارکتی وفعال بهره بجوییم وبا تلاشی مضاعف وجسورانه راه را برای برچیدن کامل درخت سیاه اعتیاد هموار سازیم.نکته دوم عمل اصلاح وبازنگری در فرایند اجرا وحتی فرایند شناخت عوامل اثر گذار میباشد.در واقع به علت تجربه اندوزی وپیدا کردن فرصت تفکر در امر براندازی ممکن است گروههای تعاملی به نکاتی پی ببرند که برای تکمیل فرایند شناخت وفرایند اجرا لازم وضروری باشد و این خود نشان از روحیه واقع بین وحقیقت نگر گروههای مسئول دارد.نکته سوم که نکته بسیار مهمی در فرایند عمل وحتی فرایند شناخت میباشد حضور مردم آگاه وخواهان سلامت پایدار اجتماعی است در این راستا باید با تزریق حس نیاز به تک تک افراد در جامعه از انگیزه ونیروی بالای انها در جهت شناخت بسترها و اجرای فرایند ریشه کنی این دام شیطانی بهره برد.مردمی که خود را در خطر سایه سنگین این پدیده خانمان برانداز میبینند.در مجموع گروههای مسئول باید با اهرم اموزش به افزایش اگاهی این مردم فهیم وخواهان خدمت همت گمارند تا مشارکت خود جوش مردمی در فرایند پیشگیری و در مان یار ویاور انها در براندازی این معضل اجتماعی باشد.هر گاه حلقه تعاملی مناسب وهدفمند بین گروههای پیشرو و مردم صورت گیرد امید است که درخت اعتیاد از ریشه تا میوه بخشکد وبذرها ونهال های تندرستی ،امنیت،فعالیت کارا ومضاعف در اجتماع وخانواده ها جان بگیرد وتوسعه به تمامی معنا در میهن عزیزمان ایران اسلامی نمود پیدا کند.

جواد غلامزاده(کارشناس اقتصاد بهداشت)