اهدا كنندگان داوطلب كه پولى در ازاى اهداى خون دريافت نمى نمايند و به طور منظم خون اهدا مى كنند، سالم ترين اهدا كنندگان هستند. تحقيقات در كشورهاى مختلف نشان داده است كه افرادى كه خون خود را داوطلبانه و بدون در نظر گرفتن پاداش مادى اهدا مى كنند، دلايل اندكى جهت پنهان كردن اطلاعات مربوط به آن بخش از سلامت و روش زندگى خود كه آنها را براى اهداى خون به طور موقت يا دائم نامناسب مى نمايد، دارند. انگيزه اصلى آنها كمك به افراد ديگر است و نه بدست آوردن منافع شخصى.

 اهدا كنندگان فاميلى يا جايگزين فقط در زمانى كه خون آنها مورد نياز يكى از اعضاى خانواده يا آشنايان است، خون اهدا مى كنند. ثابت شده است كه خون اين افراد به سلامت گروه اول نيست زيرا ممكن است درشرايطى كه براى اهداى خون مناسب نيستند و ممكن است آلودگى را به فرد گيرنده منتقل نمايند، تحت فشار قرار گرفته، خون اهدا نمايند. از طرف ديگر در بسيارى از موارد در ميزان نياز به خون، تعداد بستگانى كه حائز شرايط اهداى خون باشند، كافى نيستند و در جايى كه امكان اهداى خون توسط يكى از اعضاى خانواده وجود ندارد، بستگان ممكن است با پرداخت پول به فردى ديگر، وى را به اهداى خون ترغيب نمايند و اين مورد خود بوجود آورنده يك نظام پرداختى مخفى است.

  اهداكنندگان پولى (paid donors) : افرادى هستند كه براى دريافت پول، خون اهدا مى نمايند آن ها معمولاَ بيش از آنكه توسط كمك به افراد ديگر ترغيب شوند، به واسطه آنچه دريافت مى نمايند، تشويق مى شوند. اين افراد ممكن است با اهداى خون، بيش از دفعات توصيه شده به سلامت خويش آسيب بزنند. همچنين به احتمال بيشتر، ممكن است زندگى گيرندگان خون را نيز با پنهان نمودن اطلاعاتى كه آنها را از اهداى خون منع مى كند، به مخاطره اندازند.

 در ابتداى قرن بيستم بعد از آنكه انتقال خون بصورت رايج شكل گرفت منبع تأمين خون سرويسهاى انتقال خون، خون دهندگان حرفه اى بودند كه كار معينى نداشته، تابع هيچگونه اصول اخلاقى نبودند و از طريق وجه ناچيزى كه درمقابل فروش خون خود دريافت مى داشتند، زندگى مى كردند. بعد از مدتى تحقيقات انجام شده مشخص نمود كه خون اين افراد نه تنها فاقد فايده لازم بوده بلكه باعث انتقال بيماريهاى خطرناك به گيرندگان خون مى شود؛ به همين علت در سير تكامل انتقال خون، استفاده از خون جايگزين خويشاوندان و آشنايان ارجح دانسته شد. متاسفانه پس از مدتى معلوم گرديد كه خون اين افراد نيز در مقايسه با خون افراد داوطلب، احتمال بالاترى (حدود ١٠ برابر) از انتقال بيماريها به گيرنده را دارا است. با پيشرفت روزافزون علم پزشكى وانجام آزمايشات پيشرفته بتدريج مشخص گرديد ميزان آلودگى هاى خونى در افرادى كه بصورت داوطلب براى اهداى خون به مراكز انتقال خون مراجعه مى نمايند بسيار كمتر از دو گروه قبلى است. سپس تحقيقات علمى مشخص نمود كه خون افرادى كه بصورت مستمر نسبت به اهداى خون خود اقدام مى نمايند داراى كمترين ميزان آلودگى است.

  گروه اهداكنندگان مستمر و منظم اهداكنندگانى هستند كه نياز به خون سالم را كه از حياتى ترين نيازهاى جوامع بشرى است به خوبى درك كرده و از انگيزه بالايى جهت اهداى خون برخوردار مى باشند و درباره رفتارهاى مخاطره آميز كه باعث آلودگى در سطح جامعه مى شود اطلاعات كافى كسب نموده اند و دائما با شرايط اختصاصى سازمان انتقال خون مورد ارزيابى قرار مى گيرند و به طور منظم غربال مى شوند و بدين ترتيب از سالمترين اقشار جامعه جهت اهداى خون محسوب مى شوند. اين افراد پس از اولين نوبت اهداى خون (و تأييد سالم بودن خونشان با معاينه وآزمايش) توسط پرسنل كار آزموده سازمان انتقال خون و تمايل شخص داوطلب انتخاب و كارت بسيج اهداكنندگان براى آنها صادر مى شود تا طبق جداول زمان بندى شده در كارت عضويت اقدام به اهداى خون نمايند.